The spirit of General Banana saved 240 lives

Dit is het verhaal van General Banana en zijn uitgehongerde troepen.

De soldaten van Generaal Banana kregen medailles gemaakt van cakejes en koekjes. Maar omdat zij zo hongerig waren aten zij alles op. De soldaten voelden zich vervolgens schuldig, en schaamden zich ten opzichte van hun generaal. Ze beseften zich dat ze het niet helemaal goed aangepakt hadden en baden tot God. Wanneer de generaal hen ziet bidden, beseft hij dat hijzelf ook fout was. Zijn troepen waren immers uitgehongerd. God stuurt een boodschapper die met de soldaten en de generaal de nieuwste gymnastiek oefeningen gaat doen. Ook meldt hij: ‘Als een generaal en zijn soldaten, de landeigenaar en de boeren, de manager en werknemers of mensen met verschillende nationaliteiten, zullen samenwerken, dan zal er van alles voldoende zijn.’

Dit is licht een absurdistisch verhaal van de Japanse schrijver/denker Kenji Miyazawa met de moraal dat alle mensen gelijk zijn. Mijn opa, Toshio Nagasaka, was een student van Miyazawa en het verhaal over General Banana heeft grote indruk op hem gemaakt.  Ik ontving een vertaald interview met mijn opa, waarin hij een bijzondere anekdote vertelt.

De Republiek Indonesië was uitgeroepen op 15 augustus 1945, maar deze werd niet erkend door Nederland. Ondertussen probeerden de Japanners hun gezag over te geven aan de geallieerden, iets dat niet goed viel bij de Indonesische soldaten. Het was een zeer gewelddadige tijd die bekend staat als de Bersiap periode.

Het kwam Toshio ter ore dat er op 1 oktober een coup d’etat tegen het Japanse leger zou worden uitgevoerd. Een dag tevoren kwam een rebel naar hem toe die zei: ‘Als jij je morgen niet op je post meld, dan zal je worden gespaard.’

Toshio maakte zich zorgen over de 240 man, bestaande uit handelaren en instructeurs van boeren (? vertaald als trainers of peasants) aan wie hij leiding gaf. Zij leefden in relatieve vrede, maar allen hadden een pistool. Als zij in aanraking zouden komen met de Indonesische rebellen zouden zij zich, ook al waren zij in de minderheid, zeker verweren. Dit zou hun dood betekenen. Het zat Toshio dwars dat hij mogelijk als enigste zou overleven. Dus contacteerde hij andere hoog gepositioneerde Japanners en ging met hen naar de gouverneur.  Hij wilde de gouverneur overtuigen om in vrede de autoriteiten over te dragen aan Indonesische bevolking.

De gouverneur, wiens huis omsingeld was door Indonesische soldaten, zei: ‘Je bent gek! Dat kan kan niet gebeuren!’ Waarop Toshio antwoordde: ‘Maar we hebben de oorlog al verloren.’ Uiteindelijk gaf de gouverneur toe: ‘Dus in ruil voor één leven, het mijne, kunnen 240 levens worden gered.’

Gelukkig had de gouverneur voordien als rechter gewerkt, wanneer hij militair was geweest was het wellicht anders gelopen. Om 16u werd een overgangsdocument van regerende autoriteiten ondertekend.

De volgende dag om 9u ging Toshio naar zijn kantoor, dat omsingeld was door Indonesische soldaten. Om duidelijk te maken dat Japan zich echt had teruggetrokken, haalde hij de Japanse vlag weg en verving deze door de Indonesische vlag. Van de 240 man raakte er geen één gewond.

‘Ik denk dat ik het vertrouwen had gewonnen van de Indonesische soldaten. Zij besloten mijn veiligheid te garanderen omdat ik hen behandelde als gelijke. It’s all about the spirit of General Banana.’

 

*Het interview staat in een voor mij onbekende Japanse versie van Verzameld Werk van Kenji Miyazawa, deel 8.